Nessers bouwen in enkele uren enorme brandstapel
Geld voor Thomashuis
Bewoners van de Foarstrjitte in Nes
Wagen vol met jonge meiden

 Nieuwe Dockumer Courant, dinsdag 21 Sept. 2009

Wagen vol met jonge meiden

Op een weiland onder Nes is gisterochtend een videoclip opgenomen. Vijftig paarden en een vervallen boerderij speelden de hoofdrol.

NES (D) De videoclip is bedoeld als ondersteuning van het lied Simmertreast van Gerrit Breteler. De oorspronkelijke solouitvoering met pianobegeleiding is omgevormd tot een duet met Syb van der Ploeg, wiens band ook zorgt voor de begeleiding. ,,It is echt in popnûmer wurden”, legt Anke Bijlsma uit. De echtgenote van Breteler heeft de verhaallijn voor de clip gemaakt en regisseerde de opnamen ook. Het lied hoort bij het boek Giftige Simmer, waarin schrijvers, schilders en dichters een kritische blik werpen op grote Friese projecten als de Centrale As, de verbrandingsoven bij Harlingen en de Haak om Leeuwarden. Breteler schreef een gedicht, maakte een schilderij en levert het lied Simmertreast.

De clip is gisterochtend opgenomen in het weiland voor de woning van Breteler en Bijlsma. Meer dan honderd mensen werkte mee, vooral ook omdat Bijlsma en Breteler meer dan vijftig paarden bij de opnamen gebruikten. ,,Der binne in pear massasênes, der komt in boerewein fol jonge fammen foarby en Gerrit en Syb komme fansels yn byld. Mar de echte haadpersoan is eins de ruÏne fan de âlde pleats, vertelt Bijlsma. Het opnemen van een clip is een prachtige uitdaging, zegt ze. Vooral het enthousiasme dat ze overal tegenkomt noemt ze hartverwarmend. ,,Wa’t wy ek freegje om meiwurking, wy ha gjin nee hân. De clip moet al over twee weken op televisie vertoond worden. Naast Omrop Fryslân hebben ook landelijke zenders belangstelling getoond.

videoclip

Syb van der Ploeg (naast de voerman) krijgt zijn wagen volgeladen met jonge meiden. Links Gerrit Breteler op zjn witte paard.
FOTO: ALEX BOUMA

Hijspaleis moet dicht op 01-01-2010
Strijd tegen de vervlakking in de maatschappij

Friesch Dagblad, Donderdag 17 Sept. 2009

Gerrit Breteler en Yvonne Hiemstra kerk in met “Kredo Quia Absurdum”

Strijd tegen de vervlakking in de maatschappij

Dokkum - De mens heeft een collectief en een historisch besef nodig om zijn toekomst vorm te geven, menen kunstenaar Gerrit Breteler en ethica ds. Yvonne Hiemstra. Vanaf zondag brengen ze in Friese kerken het theaterprogramma Kredo Quia Absurdum. Een muziek- en vertelvoorstelling waarbij God ter sprake komt in de strijd tegen de vervlakking in de maatschappij.

Door Lodewijk Born.

  breteler_hiemstra  
 
 

Gerrit Breteler en Yvonne Hiemstra. "Wy brûke de bibel net as in boek mei dé antwurden."
Foto: Bob de Boer Productions.

 

Kredo Quia Absurdum wordt twee keer opgevoerd: in de kerken van Wetsens en Hantumhuizen. De voorstelling kent twee thema’s: Doe’t God ferdwûn ût Jorwert en It druvenôf fan Naboth. Met het Friestalige programma, waarin zang en voordracht elkaar afwisselen, willen de makers, godsdienstwetenschapper en ethica Yvonne Hiemstra en beeldend kunstenaar, schrijver en muzikant Gerrit Breteler, mensen aan het denken zetten.

Zodat ze stilstaan bij levensvragen, vragen over zichzelf, maar ook over de huidige samenleving waarin naar het idee van de makers steeds meer sprake is van individualisme en vervlakking. Met de voorstelling hebben ze zowel een christelijk als niet-christelijk publiek op het oog. ,,As je wol of net leauwich binne, dat makket neat ût. As je net leauwe steane je der miskien noch wol mear iepen foar. Wy wolle minsken oan it tinken sette.€

Hiemstra en Breteler zien de kerk als een ,,tinkhûs€, een plek waar vrijelijk gediscussieerd kan en mag worden. Net zoals in de joodse traditie gebeurde met de leerhuizen in synagoges, vertelt Hiemstra, die zondag in Dokkum werd bevestigd als predikant.

Het stuk, met een knipoog naar de christelijke traditie, verwijst naar de zoektocht die Breteler en Hiemstra met elkaar verbindt. Ze geloven in ruimte als het gaat om geloven. ,,De zin “Credo quia absurdum” wurdt taskreaun oan de tsjerkfader Tertullianus (ca. 160-230): Ik geloof omdat het ongerijmd is. Foar ûs betsjut dat dat wy saken net perfoarst ynfolje wolle, mar ûndersykje en de betsjutting fan ynspirearjende eleminten foar minsken tagonklik meitsje wolle.

Daarbij zoeken ze andere wegen om onderwerpen aan de orde te stellen. ,,Kredo Quia Absurdum pretendearret fernijing te bringen op it snijflak fan keunst, religy, kultuer en filosofy, mei respekt foar wat wie en ea bestie. Dat is de grûn op basis wêrfan ‘t saken de takomst yn droegen wurde moatte.

Hele generaties zijn opgegroeid in kerken waar dogma’s de dienst uitmaakten. ,,In soad minsken moatte neat mear fan tsjerke hawwe. Seker net fan it institút.€

Maar daarmee is ook God overboord gekieperd en al het goede wat er in de bijbel staat als een van de leidraden in het leven. ,,,Gerrit en ik brûke de bibel net as in boek mei dé antwurden, mar as wrâldliteratuer dêr’t jo ek telâne kinne mei jins fragen.€

Ze vinden dat het vrijheidsdenken in de maatschappij is doorgeslagen. De bron van bestaan is uit het zicht geraakt. ,,Sûnt de sekularisaasje ynset is, is ek de yndividualisearing yn ûs kultuer en tinken op in heger plan kommen. Mar mei it striden foar de frijheid fan de inkeling is der wat wichtichs út it each ferlern. Nammentlik dat de minsk earne weikomt, dat er oarsprong hat. As je derfan út gean dat de minske de maat foar alle dingen is, dan binne jo it paed kwyt. Dan wurdt it ikke, ikke en dan krije je in egoïstyske maatskippij.

In een van de voorstellingen klinkt Katarsis, een lied van Breteler over Jorwert, de plaats die uitgebreid door Geert Mak werd beschreven in zijn boek Hoe God verdween uit Jorwerd. ,,Wy binne, sûnt God ferdwûn is it Jorwert, it fermogen ta ferbyldzjen kwytrekke. Allinnich dat wat wy sjen, begripe en behearskje kinne, docht der ta. De god van de vooruitgang heeft plaatsgemaakt voor de verwondering in en over het leven.

,,Yn syn Requiem dat ferline jier ûtfierd waard, sjongt Gerrit op in stuit: Der is gjin muze mear. It is neat oars as matearje. Gjin wûnder, gjin ferlet fan ‘t alderâldst mystearje. Wy ha alles yn de hân, de see, de loft, it lân. Ynstee fan de “God fan doe en letter”, dy’t mei ús rûn oer it wetter, is it no de ôfgod fan de foarútgong dy’t wy tsjinje moatte.

Afvaloven

Vanuit dat heilige ongenoegen zijn Breteler en Hiemstra beiden ook kritisch op ontwikkelingen als de afvaloven bij Harlingen en de Haak om Leeuwarden. ,,Ik sjoch dér dan nei en sis: moat dat echt? Je feroarje foar altiten it lânskip. Ik sis net dat ik der tsin bin, mar wol: is de beslútfoarming wol goed gongen.

Ook in de bijbel waren er zulke geschillen, meent Hiemstra. ,,Yn it âldtestamintyske boek 1 Keningen 21, komt de fraach oer de wearde fan it foarfaars erfskip oan ‘e oarder. De striid oer de druvehôf fan Naboth wurdt op libben en dea útfochten troch Kening Achab en benammen syn frou Izebel. In ynkringend ferhaal oer moarderij, ôfgeunst en it neirinnen fan ôfgoaden.

Naboth seit: ‘Ik kin myn stikje grûn net ferkeapje. It giet derom dat fanút dit perspektyf de grûn jins besit net is, mar dat it oerdroegen waard fan generaasje op generaasje. Dat hat mei respekt te krijen en net mei in idee dat soks as lân eigendom fan de minsk is.

Gerrit Breteler en Yvonne Hiemstra hebben al eerder voorstellingen gemaakt - bijvoorbeeld rond het bijbelboek Prediker - ,,dy’t romte jaan wolle oan teology, filosofy en keunst om in seker boadskip te ferkundigjen. Daarmee raken ze soms een gevoelige snaar bij bezoekers. ,,Dan komme der minsken nei ôfrin by jo en sizze: ik kom al jierren net mear yn ‘e tsjerke, mar as jimme it sa bringe dan leau ik it wól.

Doodshoofd

De rode draad in deze voorstelling is geloof, liefde en vergankelijkheid. Daarom hebben ze zich ook met een doodshoofd op de foto laten zetten. Dat beeld verwijst naar het vanitasstilleven, stillevens waarin schedels, gedoofde kaarsen, verwelkte bloemen, boeken, muziekinstrumenten, klokken en omgevallen glazen de ijdelheid, tijdelijkheid en zinloosheid van het aardse bezit symboliseren.

,,Wy relativeerje de jachtichheid fan it libben fan de minske. We libje yn in hiele hege versnelling, mar úteinlik, seit Preker, sille wy wer ‘tot stof wederkeren’. Lykas de psalm seit, wy gean as gers en blommen hinne.

i 20 september St. Vitustsjerke in Wetsens (Doe’t God ferdwûn út Jorwert). 11 oktober St. Anne tsjerke in Hantumhuzen (It druvehûf fan Naboth). De voorstellingen beginnen om 16.00 uur. Entree: 10 euro. Passe-partout voor twee voorstellingen: 15,00 euro: kantoor VW/ANWB aan de Markt te Dokkum 0519-29380

Inwoners Nes uren zonder drinkwater
Nessemers wandelen over water
Het dorpsgevoel van René Elzinga

Nieuwe Dockumer Courant, dinsdag 13 Aug. 2009

'Ik voel me thuis in Nes Dongeradeel'

Het dorpsgevoel van ...

 

René Elzinga is geboren in Morra, maar heeft zijn hart verpand aan Nes. Binnenkort gaat hij er wonen.
Tekst en foto's: Koos Molenaar.

Naam:
René Elzinga.

Leeftijd:
26 jaar.

Woonplaats:
Morra, binnenkort Nes Dongeradeel.

Burgerlijke staat: single.

Beroep:
Ik werk in een laboratorium in Heerenveen. Wij ontwerpen halffabricaten voor verf en lak op waterbasis.

Aantal inwoners:

In Nes wonen zo'n driehonderd mensen.

Bekende inwoner:
Nynke van Hichtum, pseudoniem van Sjoukje Troelstra- Bokma de Boer.

Hoe is het om in Nes te wonen:
Ik woon nog in Morra, maar ben de laatste 7 a 8 jaar al in Nes te vinden. Via de caravan ben ik bij hetdorp betrokken geraakt. Ik trof hier bekenden van school. Inmiddels ben ik de spreekbuis van de inmiddels wereldberoemde caravan en sinds vorig jaar zit ik bij de toneelploeg. De mensen zijn gemoedelijk, ik voel me hier thuis.

 
  rene elzinga nes-1
 

Wat kan er verbeterd worden in het dorp?

De caravan moet in 2010 weg,

we hopen tegen die tijd een jeugdhonk te hebben voor de volgende generatie. Ik zit in de bouwcommissie die bestaat uit mensen van de caravan, dorpsbelang en de gemeente.

 
 
  rene elzinga nes-3

We wilden wel iets op de plaats van de caravan, maar dat is niet te realiseren.

We denken nu aan iets bij dorpshuis De Nespel. Wel jammer dat de caravan weg moet. Dat is iets van ons en daar passen we goed op. Er is sociale controle. Eigenlijk is het hetzelfde als de kroeg: je komt er voor de gezelligheid

 
 
  rene elzinga nes-2
 

Welke bijzonderheden spelen er in het dorp?

Niets, afgezien van de plannen voor een jeugdhonk. Een paar jaar geleden is er een dorpsvernieuwing geweest, waar we het bushokje aan overgehouden hebben.

 
 
  rene elzinga nes-5
Vermiste camperaar weer veilig terecht
Vermiste man mogelijk op weg naar Marokko
Inwoner Nes in Italië verdwenen
Proefveld poten "Reimer Torensma"
Eerste bieten Noord-Friesland Marten Cupersus
Geen tweespalt Nes
Overtollig water weg (Jentsje Weidenaar)
Kwaliteit voorop
Nes: wel honk, andere plek
Einde illegale jeugdhonk nadert

Nieuwe Dockumer Courant, maandag 9 maart 2009

Einde illegale jeugdhonken nadert

De datum waarop alle illegale jeugdonderkomens in Dongeradeel gesloopt moeten worden komt steeds dichterbij. Woensdag bespreekt de raadscommissie de kwestie. Hierbij alvast de belangrijkste vragen en antwoorden op een rijtje.

Tekst: Klasina van der Wer

 
  jeugdhonken-1
 

Bij het Hijspaleis in Nes is al een grafsteen geplaatst met daarop de datum waarop het jeugdhonk gesloopt moet zijn. Foto: Alex Bouma

 

Waarom moeten alle illegale jeugdonderkomens in 2010 verdwijnen?

Allereerst vanwege deveiligheidsrisico's. Als een jeugdonderkomen in brand vliegt met mensen er in, dan is de gemeente daar verantwoordelijk voor. Ook wil de gemeente de alcoholproblematiek aanpakken en in illegale jeugdhonken is geen toezicht op het alcoholgebruik onder jongeren. Dat terwijl veel drinken op jonge leeftijd kan leiden tot hersenbeschadiging. Tot slot zijn illegale jeugdhonken vaak in strijd met het bestemmingsplan.

Hoeveel illegale jeugdhonken zijn er in Dongeradeel?

Veertien, waarvan drie in Anjum (caravan de Kater, de Knuppel en twee met elkaar verbonden containers aan de Ieldobbewei), hut de Kakatoe in Ee, hut De Buizerd in Holwerd, caravan de Kalde Klets in Metslawier, caravan Het Hijspaleis in Nes, caravan de Dange en de Flitspaal in Niawier, hut It Poaterhok in Oosternijkerk, caravan Paesens in Peasens/ Moddergat, de Slurphut in Raard, hut It Noarderljocht in Ternaard en de hut bij de Koerierster in Dokkum. Deze laatste is inmiddels gesloopt.

Waarom moest deze hut tussentijds gesloopt worden?

Eerder is afgesproken dat de gemeente gedurende deovergangsperiode tot 2010 de veertien illegale jeugdhonken of caravans gedoogt, tenzij er sprake is van overlast. In de Weeshuislanden waren er klachten van omwonenden, daarom moest daar het onderkomen nu al gesloopt worden. Ook worden sinds 1 maart 2006 nieuwe hutten of caravans niet meer toegestaan en mogen bestaande onderkomens niet worden uitgebreid.

Wel zijn de bestaande keten brandveilig gemaakt.

Waar moeten jongeren straks naar toe als hun honken gesloopt zijn?

De gemeente vindt dat jongeren totachttien jaar recht hebben op een eigen plek, waar ze bij elkaar kunnen zitten. Maar dan moeten zij wel, net als anderen, aan de regels voldoen. Daarom is jongeren gevraagd om mee te denken over een alternatief.

Wat heeft dat tot nu toe opgeleverd?

InHolwerd, Metslawier, Ternaard en Ee zijn bestaan er legale keten waar de jeugd terecht kan. Samen met de besturen moeten hier duidelijke afspraken worden gemaakt over onder andere openingstijden, alcoholgebruik en toezicht. De gemeente is daarnaast in gesprek met jongeren uit Anjum, Nes, Peasens-Moddergat, Niawier, Raard en Oosternijkerk, die zich inzetten voor een eigen jeugdhonk.

Daarvoor heeft de gemeenteraad 500.000 euro beschikbaar gesteld. In Anjum worden de drie bestaande illegale caravans vervangen door een legaal jeugdhonk bij de voetbalvelden. Binnenkort wordt met de bouw begonnen. In Niawier wordt het legale honk bij het kaatsveld gebouwd, in Raard zijn plannen voor een aanbouw aan dorpshuis de Nije Pole en in Nes is het de bedoeling om een plek voor de jeugd te vinden in de buurt van de Nespel. Alleen in Paesens-Moddergat lukt het niet een geschikte plek te vinden die zowel aan de randvoorwaarden van de gemeente als die van dorpsbelang voldoet. Dorpen waar geen groep actief is die zich inzet voor een nieuw, legaal jeugdhonk zullen het vanaf 2010 zonder moeten doen.

Waar moet de jeugd naar toe als het nieuwe onderkomen niet op tijd klaar is?

Dat wordt een kwestie van maatwerk. In dorpen waar al een start is gemaakt met een legaal honk, maar waar de bouw nog niet voltooid is, wil de gemeente nog wel een oogje dichtknijpen

Is er genoeg draagvlak onder de jongeren?

De jongeren vinden het niet leuk dat hun jeugdhut geslooptmoet worden. De gemeente vindt het daarom belangrijk om zoveel mogelijk met de jeugdbesturen in de dorpen in gesprek te blijven. Jongeren moeten zich ook op hun nieuwe plek thuis voelen. Soms is dat lastig, omdat je met verschillende jeugdculturen te maken hebt, zoals dat in Dokkum het geval is. Het is belangrijk dat hier voor elke groep activiteiten georganiseerd kunnen worden, dus jongeren kunnen altijd met ideeën komen. Hiervoor is een speciaal jeugdparlement opgericht, waar de jeugd uit Dongeradeel terecht kan met vragen

Jeugdhonken komen van de grond in dongeradeel
Plezier bij Gefaarlike Oergong

Nieuwe Dockumer Courant, maandag 23 februari 2009

Plezier bij Gefaarlike Oergong

  toneel09
 

Gefaarlike Oergong speelt zich af in de kledingboetiek van Afke.  Foto: Alex Bouma

 

De Nesser Toneelclub speelde vrijdagavond voor een volle zaal Gefaarlike Oergong. Vrijdag wordt het nogmaals uitgevoerd in dorpshuis De Nespel.

NES (D) Afke zit in de overgang en daar heeft ze het moeilijk mee. Ze gaat wel naar een Vido-groep, maar veel helpt dat niet en aan haar man Herman heeft ze ook weinig. Die gaat helemaal op in zijn werk en met hem kan ze niet praten.

Omdat hij het gezeur van Afke beu is, heeft hij voor haar een boetiek gekocht. Dan heeft ze tenminste iets omhanden. Afke is blij met haar boetiek en ze beleeft er van alles met klanten, buren en huurders. In Gefaarlike Oergong laat Froukje Annema het de kijker meebeleven.

De Nesser toneelclub speelde het humoristische stuk vrijdag voor een volle zaal. Vooraf werd Johanna de Jong in het zonnetje gezet. Zij was jarenlang de vaste regisseuse van de club, maar heeft nu het stokje overgedragen aan Sylvia Jagersma, die een prima debuut beleefde. De lachsalvo's waren niet van de lucht en de veelal jonge spelers hadden zelf zichtbaar plezier.

 

Drie spelers speelden een dubbelrol: Anneke de Vries (klant en Herman), Gerben Torensma (klant en politieman) en Akke Maria Koolstra (klant en escortdame). Zelfs als je dat wist was het nauwelijks te zien en te horen. Knap van spelers, regisseuse en schminkster Jikke Sijtsma.

Boetiekhoudster Afke (Jenny Eelkema) heeft heel wat te stellen met haar stagiaire Trynke (Martine Fokkinga) uit de Westereen. Ze is niet op haar mondje gevallen en dat levert pijnlijke situaties op als er klanten komen. Buurbrouw Betty (Tryntsje de Groot) van de broodjeszaak is gelukkig heel aardig en behulpzaam. Net als Harry (Jenne van Dijk) en Theo (René Elzinga), een soft homo-stel dat boven de boetiek woont.

Al met al heeft Afke het naar haar zin in de boetiek, ze blijft er zelfs regelmatig slapen als haar Herman weer eens voor zaken weg is. Tijdens zo'n nacht stormt ineens buurvrouw Betty bij haar binnen. Helemaal in paniek want er is ingebroken in haar broodjeszaak. Betty raakt in shock en de norse politieman (Germ Torensma) maakt dat alleen maar erger. Ook de stomdronken Harry en Theo maken het er niet gemakkelijker op.

 

De angst slaat flink toe, want iedereen is er van overtuigd dat misdadigers altijd terugkomen naar de plaats van het misdrijf. Wat als ze dan bij Afke komen inbreken?

Stagiaire Trynke weet er wel raad. Met een tas vol wapentuig komt ze Afke leren hoe ze inbrekers kan verslaan. Afke krijgt zelfs schietles van haar! De dames besluiten samen in de boetiek te overnachten om de inbrekers op heterdaad te betrappen.

Wat er dan allemaal gebeurt.... Wat doet Herman (Anneke de Vries) daar midden in de nacht? En wie is de dame (Akke Maria Koolstra) die hij bij zich heeft? Waarom raakt Theo in paniek? En hoe kan het dat Harry ineens zo doortastend is? Wie antwoord wil krijgt vrijdag een nieuwe kans in dorpshuis De Nespel.

Jan Olivier wint 10 over rood

 

Jan Olivier wint 10 over rood Nes (D)

10overrood09

Jan de Vries (winnaar verliezersronde), Jan van Dijk (tweede verliezersronde), Jan Olivier (eerste prijs) en Jappie Eelkema (tweede prijs).  Foto:Henri Schuurman

NES (D) Voor de achtste keer werd zaterdag het jaarlijkse tien over rood toernooi gespeeld in Nes (D). De twaalf deelnemers waren ruim vier uren bezig in Dorpshuis de Nespel om uit te maken wie de winnaar was. Net als voorgaande jaren vond tussen de bedrijven door de heerlijke snert van Jappie de Vries gretig aftrek.

Jan Olivier wist in de finale de winnaar van vorig jaar (Jappie Eelkema) te verslaan. In een beheerste stijl en met de cijfers 10 tegen 7 mocht Olivier de wisselbeker in ontvangst nemen. In de finale van de verliezersronde versloeg Jan de Vries met de overtuigende cijfers 10 tegen 4 Jan van Dijk

Torens bakens in het landschap