Toespraak Jubileumfeest 04-09-2010

50 Jaar Vereniging voor dorpsbelangen Nes. Een mooie mijlpaal om bij stil te staan.

De oprichtings bijeenkomst voor de Vereniging voor dorpsbelangen Nes was in maart 1959
In het gebouw van de Ned. Herv. Kerk te Nes om 8 uur.
68 belangstellenden kwamen op deze bijeenkomst af.
Nes telde toen 650 inwoners.

De notulen van deze bijeenkomst laten ons weten;
"Door enige ingezetenden van het dorp Nes wordt een bespreking gevoerd om te komen tot de oprichting van een     vereniging voor dorpsbelangen, daar de noodzaak hiervan voor genoemd dorp wel aanwezig blijkt te zijn."
Een goede zet in 1959 want er moest iets gebeuren. Voorzieningen waren niet al te best en het dorp dreigde in verval te raken.
Verder staat in de notulen:
"Het doel van de vereniging is de algemene belangen van het dorp aanhangig te maken bij de betrokken instanties en hierdoor de leefbaarheid van het dorp te verhogen."

Het voorlopige bestuur wordt gevormd door de heren: Klaas de Graaf, E Trump, Tjeerd Visser, Wynzen de Vries, en tijdens deze bijeenkomst wordt ook  Dhr Jelle Wijnia nog gekozen als bestuurslid.
Een van de eerste agendapunten tijdens deze bijeenkomst was de contributie van de vereniging. Menig aanwezige acht de bijdrage van 1 gulden per jaar te weinig en werd daardoor gelijk verhoogd naar 2 gulden.

De eerste vragen aan het bestuur waren, een wachtgelegenheid voor de buspassagiers, Meer lichtpunten in het dorp, Verbetering van de ingang van het sportveld en een verbetering van het aflozen uit het riool bij de woning van de meester Boorsma.

Tevens werden er vrijwilligers gezocht voor het werven van nieuwe leden voor de vereniging van dorpsbelangen. Spontaan melden zich 9 personen.

Er werden 7 groepjes gemaakt van 2 personen en zoals de secretaris het vermeld in de notulen van deze bijeenkomst,“die het dorp zullen bewerken om gezamenlijk te komen tot een sterke vereniging die Nes weer een draaglijk aangezicht kan geven."

Eerste officiële Jaarvergadering werd gehouden op 16 maart 1960
De opkomst viel een beetje tegen.
Waren er tijdens de oprichtingsbijeenkomst nog 68 mensen aanwezig, ditmaal waren er maar 48, maar wel betalende leden.

Dat er toen actie werd ondernomen blijkt uit de notulen van deze vergadering.
-Er komt een wachthokje bij de bushalte van de NOF.
- Er zullen meer lichtpunten komen in nes
- De ingang van het sportveld wordt verplaatst.

Van de eerste binnengekomen gelden worden er 2 bankjes voor de 'oude van dagen' geplaatst in het dorp.

Vanaf 1965 was er een kleine  leegloop in Nes van 65-plussers door de opening van het Bejaardentehuis de “Spiker” in Ternaard.
Als men de respectievelijke leeftijd van 65 had behaald ging men wonen in het bejaardentehuis in ternaard.
Begint ons dorp leeg te lopen??

Toch was het bedrijfsleven bloeiend in ons dorp.
Zo waren er nog 4 kruideniers, Jelle de Wilde met zijn koer op e fiets, 3 bakkers, slagerij v/d Meulen en Sybe Eelkema de melkboer.
De molen aan de opslach van Doeke Turkstra stond nog overeind.
Inmiddels al zonder wieken een markant en herkenbaar punt bij de haven, waar turfschipper en bietenvaarder Keizer lag met zijn 2 schepen.
En dan nog de overgebleven 3 timmerbedrijven Visser, Kooistra en Pieter Durks Dijkstra.

De Heer Klaas de Graaf is volgens de notulen nog steeds voorzitter en opende de Jaarvergadering op 27 februari 1970.
Speciale gast tijdens deze vergadering is Burgemeester Pool van West-Dongeradeel.

“Zorgen zorgen” volgens de voorzitter en begint met een inleidend woord. 
"De achteruitgang van ons dorp. Meer afbraak dan opbouw van woningen.
Weliswaar de bouw van een aantal woningen aan de Voorstraat, maar de slechte wegen in ons dorp blijft een probleem en een oproep aan woningzoekenden om zich in te laten schrijven

En dan is het April 1974.
Koninklijk bezoek van Prinses Beatrix en Prins Claus in Nes volgens de archieven.
Het bezoek  is een onderdeel van een rondrit van de Koninklijke familie door Noord-Oost Friesland.
Er werd in de tuin van de fam. Jan Seike Visser een tulpen mozäik gemaakt voor de Koninklijke familie.
Ik heb zelfs niet kunnen achterhalen of de prins en prinses dit wel gezien hebben en dat ze uberhaupt ook gestopt zijn in Nes.
Helaas is er weinig documentatie van dit bezoek.

Wel was er een bedankbrief bij het bestuur van het dorpsbelang binnengekomen:
" De Prinses en de Prins waren zeer verheugd ook zelf tijdends hun optocht door het dorp te zien met hoeveel enthäusiasme de inwoners hen hebben verwelkomt.
Prinses Beatrix en Prins Claus bewaren een goede herinnering aan uw dorp en zenden u gaarne hun beste wensen."
Ondertekend door de partikulier-secretaris J.T. Warmenhoven.

Samenvoegen van de gemeentes was een grote zorg in 1984
Oost- en Westdongeradeel bij Dokkum?? Geen denken aan.
"Samenwerking met Oost Dongeradeel verdient verre de voorkeur", volgens het bestuur van het dorpsbelang, "omdat aan de volgende normen wordt voldaan."
 -Eenheid en structuur. Het blijft een platte landsgemeente
 -De betrokkenheid van de burger bij een bestuur van Oost- en West-dongeradeel zal vele malen groter zijn dan bij Dokkum.
 -Bij het samengaan van West-dongeradeel, Oost-dongeradeel en Dokkum de belangen behartiging van de agrarisch gerichte dongeradelen niet optimaal zal geschieden door de gemeente Dokkum die immers en geheel andere problematieke geaardheid heeft.

Worden we op een zijspoor gezet, vergeten, ondergewardeerd. gaat alles straks naar dokkum?  Hebben we nog wel wat te vertellen? Halen ze de dorpen leeg? Krimp in Nes??

Er wordt veel gesproken over Krimp. Het is heel actueel. maar hoe zit dat nou.
Inwoners aantallen dalen in de kleine gemeentschappen.
Het samengaan van de dongeradelen heeft achteraf gezien ook niet veel goeds gebracht.
Het moest allemaal maar in Dokkum gebeuren.
Bedrijven verdwijnen uit de dorpskernen waardoor ook inwoners gingen verhuizen.
Maar wat waren dan de inwoners aantallen van nes in de afgelopen 50 jaar.

Rekent u even mee?
In 1960 waren er 650  inwoners in Nes. Buurtschap Moddergat niet meegerekend.
in 1967 is Moddergat een zelfstandig dorp geworden en waren er 608 inwoners in Nes.
in 1973  telde men 580, in 1976 560. in 1980 523
en in het jaar 1985 waren er nog maar 508 inwoners.
Over een periode van 25 jaar hebben we een krimp van 22%
Van 1986 tot 1998 heb ik helaas geen documentatie kunnen vinden.
In 1999 telde Nes 422.  Dat is weer 86 inwoners minder.
In 2003 waren er 418,
In 2007  385 en de laaste telling in Januari 2010, 371 officiele geregistreerde inwoners.
In 50 jaar is Nes gekrompen met 279 inwoners. Dat is 46 % minder ten opzichte van 1960.

Dat is schrikbarend veel.
Als we zo doorgaan wonen er over 50 jaar nog maar 2 mensen in Nes.
Natuurlijk waren gezinnen ook groter dan nu.
Maar als we niets doen wordt het probleem wel steeds groter.

Jaarvergadering 27 februari 1987
40 personen aanwezig
Er wordt getwijfeld om de jaarvergaderingen wel door te laten gaan in de toekomst omdat de opkomst steeds kleiner wordt.
De eindconclusie luidt volgens de toenmalige voorzitter: “Laten we niet achteruit, maar vooruit kijken”.

De voorzitter is toch blij met de opkomst. De terugloop van de aantal inwoners en de leegstand van woningen baart het bestuur zorgen.
Cijfers tonen aan dat het inwonersaantal dat jaar met 2.5% is teruggenomen.

Maar ook een leuk bericht in 1987.
De zoutcontainer is geplaatst en werkt naar een ieders behoren.
Wel makkelijk dat we zelf zout kunnen halen om ons eigen stoepje te doen.

Tijdens de jaarvergadering van 1995 wordt het verzoek gedaan, door een inwoner van Nes, voor het plaatsen van een beeldje van Nynke van Hichtum.
2 jaar later werd het ontwerp van kunstenaar Hans Jouta uit Ferwerd gekozen en zal op 29 november van dat jaar al geplaatst worden.

In 1997 verdwijnt een van de laatste winkels uit ons dorp. De kruideniers winkel sluit haar deuren. “Hiermee verdween niet alleen de boodschappentas uit het dorp maar ook sociale contacten” volgens de toenmalige voorzitter.

Aan de krimp wilde men vanuit de Gemeente ook toen al iets gaan doen.
Sommigen onder u zullen waarschijnlijk het “Waddendorp of Vikingdorp” nog wel kunnen herinneren.
Een nieuw dorp aan de kust tussen Nes en Wierum om een “boost” te geven aan het inwonersaantal van onze gemeente.
Ja… je moet als Gemeente wat bedenken om nieuwe inwoners te krijgen,
maar wat voor ons als inwoners van Nes nog vele malen belangrijker is:
"Hoe hou je je inwoners in het dorp en hoe krijg je meer nieuwe inwoners in het dorp."

Het is allemaal niet zo simpel. Er zijn geen panklare oplossingen.

Kerntaak van ons, het dorpsbelang;
Het behouden en bevorderen van de leefbaarheid in ons dorp, zodat de inwoners met plezier in Nes kunnen en willen blijven wonen.
Dit kunnen we niet alleen.
Iedere individuele inwoner van ons dorp draagt zorg voor een leefbaar Nes.
In uw eigen huis, uw eigen tuin, uw stoep, uw straat, uw buren…. Samen.... ons dorp Nes

Nes moet Nes blijven.
Dank u wel.

Machiel Iedema
Voorzitter